Asociación San Antonio de Padua (www.catoira.net)

 

Nome científico: Acacia Dealbata Link.
Orixinaria de Australia. Trátase dunha especie invasora.Introducida como ornamental.
Nome galego: Mimosa
Nome castelán: Mimosa común.
Dimensións: Ata 20 metros de raíces oblicuas.
Identificación:
Non ten problemas de identificación cando está en flor. Si non está en flor xa é máis difícil.
Hábitats: En Galicia é invasora de todo o litoral, así como as provincias da Coruña e Pontevedra, ademais de pode-la ver o longo do discorrer dos nosos ríos.
Flores: Flores amarelas moi vistosas e tamén moi olorosas.Florece entre xaneiro e febreiro.
Froito: O froito é unha legume, parecen fabas.
Tronco: Irregular a cortiza é verde -azulada nos exemplares novos, gris ou negra nos adultos.Copa esférica e irregular.

   
     

Nome científico: Adenocarpus Complicatus.
Nome galego: Piorno, codeso.
Descrición: Bractéolas de 1 mm. ou menos, lineares, as veces ausentes. Cáliz de 5-8 mm.. Arbusto de ata 4 metros, con ramiñas estriadas e follas trifoliadas sedosas, con pelos saíntes. Folíolos de 5-25 mm., lanceolados. Flores amarelo - alaranxadas de 1 - 1,5 cm., en ramalletes finais. Florece dende maio a setembro.
Bioloxía: Estandarte sedoso. Froito de ata 45 x 6 mm., oblongo, con nódulos glandulares. Moi variable. Dáse moito en todo tipo de bosques, camiños, por suposto preto dos ríos.

   
     

Nome científico: Anemone nemorosa.
Nome galego: Mapola silvestre.
Descrición: Herba perenne de la familia de las Ranunculáceas de hasta 30 cm. Tallos erectos que xorden de un largo rizoma reptante. Cada un deles presenta en la parte superior una única flor de hasta 4 cm., con 6-7 tépalos de color blanco, con tintes rosados o, menos frecuentemente, púrpura. Flores caulinares en verticilos de tres palmato divididas y con segmentos lobulados. En bosques húmidos

   
     
     

Nome científico: Arenaria Montana.
Nome galego:
Arenaria.
Descrición: Planta ergueita, con talos que chegan a 30 cm. e que levan varias flores de 2 cm. de ancho. As flores son blancas. Florece na primavera e parte do verán.Prefire bosques e terreos areosos, pero pódese atopar preto dos ríos. Leva cinco sépalos e cinco pétalas brancas redondeadas. As sépalos levan un nervio, e son ovales. Cada flor leva dez estames e tres estiletes. As follas son estreitas de 2 cm. de longo e van opostas.

 
   
     

Nome científico: Arum Maculatum.
Nome galego: Xaro.
Descrición: Unha planta que se distingue moito a beira dos ríos galegos.  É moi bonita.De 25-40 cm. con tubérculo horizontal de 2 cm. De 25-40 cm. con tubérculo horizontal de 2 cm. As flores son bastante características e semellan un racimo pequeniño, ten máis ou menos un centímetro. As súas follas  semellan lanzas e pasan de 20 cms. Florece na primavera e no verán xa están maduros, que son redondiños e roxos como se ve na fotografía. Os frutos son algo pezoñentos. Ten moitas cualidades medicinais: catarros, expectorante, as follas frescas para as queimaduras, incluso os tubérculos pos callos.

   
     

Nome científico: Arnica Montana.
Nome galego: Planta cheirenta, arnica.
Descrición: A arnica estimula o sistema nervioso e aplícase para trastornos cardíacos. É moi efectiva nas lesións, golpes, picaduras de insectos, tamén para curar as feridas da lingua. De 15-60 cm. Aromática. Follas inferiores de 6-7 x 1,5-5 cm. , con 5-7 nervios lonxitudinais, ovais ou lanceoladas, glandular - pubescentes ou aterciopeladas polo haz. Con 1-7 pétalos grandes amarelo - alaranxados de 4-8 cm. de diámetro. Pedúnculos con dúas brácteas lanceoladas alternas, xeralmente, e con pelos glandulares e non glandulares. Lígulas saíntes, con 2-3 dentes. Froito de 6-9 mm.; pelos do vilano ásperos, nunha fila, tan longos como a corola. Vese en pastos de montaña, preto dos ríos galegos. É algo Tóxica. Chámase tamén estornudera, tabaco de montaña, Arnica.

 

   
     

Nome científico: Calystegia sepium.
Nome galego: Campaíña, saltasebes.
Descrición: Herba perenne gabeadora de talos volubles con follas alternas e pecioladas, con limbo ovado ou ovado-lanceolado. Follas solitarias, axilares, hermafroditas, pentámeras,.

 

   
     

Nome científico: CAREX (Carex broteriana Samp., carex nigra, carex paniculata).
Nome galego: Herba xunqueira, xunco, buño, carrizo, feo.
Descrición: Según Xosé Ramón Garcia no seu libro "Flora  de Galicia" hai como 35 tipos de carex distintos en Galicia. As flores van en espiguiñas, unhas masculinas e outras femininas, tecendo unha ou varias espigas. Algúns carex teñen outros nomes como feo (Carex panicula), carrizo (Carex nigra), buño das praias ( Carex arenaria). As carex son as herbas que están a carón dos ríos galegos.Co nome de Carex aparecen estas herbas que abondan nos ríos de Galicia, pero que son moi difíciles de identificar, hai centos delas.Carex significa herbas con follas punzantes, sendo está unha das características básicas.As follas son lineais, ríxidas e cortantes. Son moi pouco vistosas e agrúpanse en espiguiñas que fan a súa vez espigas.O debuxo, sensacional é da Carex Pendula. As Carex son plantas palustres, vivaces e resistentes.A altura está entre 50-150 cms. Florecen entre xuño e xullo.Queren lugares soleados.Cando non presentan flores, a tarefa de identificalas resulta imposible, din os expertos  Víctor M. López e Miguel A. Fernández, autores do  libro a Natureza dos ríos e Ribeiras Galegas.

 

   
     

Nome científico: Cytisus Scoparius L.
Nome galego:
Xesta.
Descrición: Ramiñas xeralmente con 5 ángulos aplastados como costelas, as veces alados lateralmente.  Froito lampiño. Arbusto de ata 3 metros, moi ramificado. Ramas erectas, inclinadas ou deitadas, verdes, as veces sedosas de xóvenes.   Folíolos ovoides, con pelos adosados ou lampiños. Flores grandes, axilares, solitarias ou en parellas; pedúnculos dobre de largos que o cáliz;  corola amarela; estandarte de 16-20 mm. Froito de 2,5-7 cm. oblongo, comprimido, con pelos pardos ou blancos na marxe, negro o madurar. Dáse en matorrales e en claros do bosque. É tóxica para o ganado. En castelán chámase hiniesta. O lugar onde hai ,moitas xestas, chámase xesteira. A xesta en Galicia é moito máis cunha planta común xa que é un arbusto sagrado, polo menos así o era para os druídas. Coas xestas bárrese a casa, para purificala, entre outras moitas aplicacións máxicas. Trátase tamén dunha planta moi boa nas enfermidades cardiovasculares, pero que hai que tomar con precaucións. O feito de atoparnos xestas con ramas anoadas e unha das características que nos podemos atopar nos montes galegos, esta é unha antiga costume a hora de pedir un desexo.

   
     

Nome científico: Digitalis Purpúrea L.
Nome galego: Estalotes, dedaleiras,lunas da nosa Señora, croques
, bilitroques,  abrula, estroupallo, seoane, botexo,  etc.
Descrición: Os estalotes son abondosos nas beiras dos ríos galegos, sobre todo nos prados e na beira dos mesmos. Danse en tódolos sitios de Galicia. Planta moi característica. ¿Quen non estalou unha destas plantas na súa vida?. 
Recibe moitos nomes dende: lunas da nosa Señora (galego)  ata zapatitos de Cristo ( Castelán). Tamén os galegos chámanlle: estalotes, dedaleiras, croques. A planta ten de 25 a 180 cms. Pubescente e lanosa. Rara vez case lampiña. Follas basais ovais ou case aserradas, grandes, as inferiores son pecioladas e subsésiles ou sésiles as da parte superior.  Aparece en calquera lugar preferentemente solos no calizos. Follas inferiores aserradas, cun pecíolo moi largo.  O froito ovoide, romo, igual ou maior co cáliz. O froito,  está nunha cápsula ovoide que se abre por dúas valvas deixando saír numerosas sementes de pequeno tamaño. Esta planta dura sobre dous anos. O feito de recibir tantos nomes demostra as craras que é moi popular. É unha planta velenosa,  contén unha droga que fai máis vigoroso o latexar do corazón. Por eso se aproveita en menciña. Pero ollo non se debe recolectar xa que é velenosa para autoterapìa. É moi utilizada para afeccións de corazón e tamén para a orina. Dise que escorrenta as bruxas e as desgracias si se pon na porta a noite de San Xoán.

 
   
     

Nome científico: Silybum marianum (L).
Nome galego: Cardo borriqueiro.
Descrición: Os tallos son longos e con moitos pinchos, como pode verse. As flores son rosa púrpura roxiñas, xeralmente solitarias. Trátase dunha planta bienal, robusta e pelada de ata 1,5 m de altura.  Follas alternas. As flores superiores teñen a marxe espiñosa e a face de cor verde matizado de branco. As flores son de cor púrpura.
Medra en lugares removidos e moi expostos o sol. É unha planta que se utiliza na hepatite crónica, na cirroses e na insuficiencia hepato - biliar.

 
   
     

Nome científico: Primula vulgaris.
Nome galego: Primavera, caucere, herba de San Pablo.
Descrición: As flores soben individualmente dende o centro da roseta de follas. Follas 5-25 cm., lanceoladas ou ovais, irregularmente dentadas; pecíolo alado. Pedúnculos de 6-20 cm. , que se tumban o fructificar, con pelos longos. Corola de 2-4 cm. de diámetro.  Florece na primavera. As flores son de color amarelo oriéntanse o sol e desprende un perfume suave. Froito ovoide, encerrado no cáliz, sementes viscosas. Dáse en lugares húmidos, prados, preto dos ríos, bosques sombríos. As flores conteñen flavonoides e polo tanto teñen propiedades diuréticas e antiespasmódicas moi útiles no tratamento de pedras nas vías urinarias e tamén para calmar cefaleas e migrañas. As raíces tamén se utilizan para fluidificar as secrecións bronquiais. Ten tamén propiedades analxésicas e antirreumáticas.Ten tamén propiedades hemolíticas e polo tanto utilízase contra os golpes, xa que quitan moi ben o dor.

 

   

Nome científico: Prunus avium.
Nome galego: Cerdeira.
Descrición: Árbore caducifolia que pode chegar ós 25m de talla, con cortiza lisa, anelada, de cor marrón-vermello, que se desprende en anchas bandas transversais. Follas simples, ovado-oblondas, acuminadas, de 7,5-12,5cm. de lonxitude e 3,5-5 cm. de anchura, fasciculadas no estremo de pequenas ramiñas. Teñen as marxes irregularmente aserradas. O seu faz é glabro e o envés mais ou menos pubescente. Pecíolo de 4-5 cm. de lonxitude, con 2-3 glándulas  avermelladas preto do limbo. Ö caeren as follas adquiren un ton vermello alaranxado. Flores blancas de 2-3 cm. de diámetro que aparecen antes ou ó tempo que as follas. Dispóñense en ramalliños axilares umbeliformes de 2-6 cm. de lonxitude, con longos péndulos. Froitos globosos, carnosos, deprimidos no ápice, de 1 cm. de diámetro ou algo maior nos exemplares cultivados, son de cor vermello ennegrecido.

 

   

Nome científico: Laurus nobilis.
Nome galego: Loureiro.
Descrición: Árbore perenne cas follas lisas, brilantes e de cor verde, as flores son pequenas de cor amarelo e o froito é de cor escura semellando unha aceituna. Pode alcanzar un gran tamaño, dependendo do tipo de substrato. É orixinario de Asia Menor e é considerado como o símbolo da victoria. Ten propiedades curativas como dixestivo, antiséptico, balsámico…tamén se emprega  na cociña como condimento aromatizante.

 

   
     

Nome científico: Frangula alnus.
Nome galego: Sanguiño
Descripción: É unha especie moi abondosa no no interior do bosque húmido. Os seus froitos redondiños, verde primeiro, logo vermello e por último negro ó madurar no verán. As ponlas son moi delgadiñas, con follas moi veerdes, simples e alternas coas beiras enteiras. A casca do arbusto tornase sanguiñenta característica que lle dá o seu nome vulgar. O florecer na primavera observanse  as flores moi pequenas  verdosas ou blancas, con cinco sépalos verdes e cinco petalos brancos. Aparecen en pouco número no arbusto e poden ser observadas ata o mes de setembro.

   
     

Nome científico: Eleocharis palustris.
Nome galego: Eleocaris.
Descrición: Trátase de unha ciperácea perenne, rizomatosa, de escasa altura posto que dificilmente sobrepasa os 50 cm., que é capaz de formar densas poboacións que se estenden con rapidez en forma de mancha de aceite. É unha planta moi semellante os xuncos, e no extremo de cada un dos tallos aparece unha espiguiña de 2 a 3cm.,  e a cor pode  variar da cor da palla a marrón escuro.

 
   
     
     
     

Nacemento dun pino

   

En elaboración ...

   

© E.L.